IGJ rondt onderzoek rioolbesmetting af

Bilthoven, 14 oktober 2020 – Na uitgebreid onderzoek door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is vastgesteld dat een medewerker van Bilthoven Biologicals (BBio) waarschijnlijk is blootgesteld geweest aan het poliovirus. Dit concludeert de IGJ na het resultaat van een positieve bloedtest. Dit kan de aanwijzing zijn voor de vondst van poliovirus in het rioolwater van het Utrecht Science Park/Bilthoven. De betrokken medewerker was gevaccineerd en is niet ziek geworden, ook is de medewerker inmiddels geen drager meer.

Virus later niet meer gevonden
Het poliovirus werd gevonden in een monster dat op 21 juli uit het riool was genomen. In latere monsters die werden afgenomen op 12 en 18 augustus en 1 september, werd het virus niet meer aangetroffen. Ook in de continue virussurveillance die in Nederland wordt uitgevoerd om vroegtijdige polio-introductie in Nederland te kunnen ontdekken, is geen poliovirus gedetecteerd.
Vanwege het gesloten rioolsysteem in Nederland is het risico dat het virus zich via het riool verder heeft verspreid vrijwel nihil. Er is dus op geen enkel moment gevaar geweest voor de omgeving. In Nederland worden kinderen vanaf de leeftijd van twee maanden ingeënt tegen polio. Daarmee is verreweg het grootste deel van de bevolking beschermd tegen deze ziekte.

Onderzoek
Naar aanleiding van de vondst van het rioolmonster is de IGJ een onderzoek gestart naar de herkomst. Het IGJ-onderzoek is gedaan in samenwerking met de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI) en het polio-referentielaboratorium van het RIVM. In dit onderzoek werd onder andere het ‘dna’ van het gevonden monster in kaart gebracht (sequencing) en vergeleken met productie- en testmonsters. Daarnaast werden medewerkers van de bedrijven die met dit type virus werken getest. Er werd zowel een serologisch (bloed)- als een feces (ontlasting)-onderzoek gedaan bij hen. BBio heeft in het belang van het onderzoek alles uit de kast gehaald om de bron van de besmetting te helpen vinden. Daarbij zijn onder ander op grote schaal medewerkers getest, zijn er interviews gehouden en zijn er monsters van vaccins onderzocht en beschikbaar gesteld.

DNA-onderzoek van het gevonden virus bevestigt dat het ging om een wildtype-3. Het DNA week op vier punten af van de virusstam die gebruikt wordt voor de productie van het poliovaccin. Dat wijst erop dat er vrijwel zeker geen directe lekkage of lozing is geweest, maar het virus hoogstwaarschijnlijk via de medewerker in het riool is gekomen. Vervolgonderzoek bij BBio moet duidelijk maken hoe de medewerker aan het virus blootgesteld is geweest. De inspectie heeft BBio gevraagd haar op de hoogte te stellen van de onderzoeksresultaten.

Veiligheid
BBio betreurt het dat er bij een medewerker een verhoogde waarde is aangetroffen. In de eerste plaats voor de medewerker zelf, maar ook voor het bedrijf als geheel. “Als het om de veiligheid van onze processen en productie gaat, doet BBio geen enkele concessie”, stelt Jan-Eric Zandbergen, CEO Bilthoven Biologicals. “Dat doen we niet alleen vanwege onze verantwoordelijkheid voor de veiligheid van medewerkers en de omgeving, maar ook om te kunnen blijven voldoen aan de groeiende vraag naar goede en betaalbare vaccins. In de afgelopen vijf jaar hebben we met meer dan 150 miljoen poliovaccins mogen bijdragen aan de wereldgezondheid. Onlangs werd Afrika helemaal vrijverklaard van het Wildtype polio. We staan op de drempel om polio, als tweede ziekte ter wereld na de pokken, compleet uit te roeien en daaraan willen we blijven bijdragen.”

Inmiddels heeft BBio een interne procedure in gang gezet om vast te kunnen stellen wat de mogelijke oorzaak is geweest van een eventuele besmetting. Jan-Eric Zandbergen: “We werken dagelijks aan de meest veilige manier van produceren. Hier investeren we veel in. Omdat het productieproces van vaccins voor een belangrijk deel mensenwerk is, kan er toch een incident plaatsvinden, hoe klein de kans daarop ook is. Dat beseffen onze medewerkers heel goed. We onderzoeken daarom wat er is gebeurd en passen waar nodig de processen en procedures aan, vaak tot ver boven de norm. In het interne onderzoek wordt voornamelijk gefocust op de werkomstandigheden en werkwijze rondom de plek van de medewerker, zodat we kunnen bepalen welke verbeteringen en veiligheidscontroles we kunnen doorvoeren. De resultaten zullen wij ook delen met de IGJ.”

Volgens het vaccinatiebeleid van BBio zijn medewerkers, die mogelijk in contact kunnen komen met actief biologisch materiaal, gevaccineerd en gecontroleerd of de vaccinatie effectief is geweest door middel van een antistofbepaling. Hoewel de uitslag erop wijst dat de betrokken medewerker tijdelijk een besmetting heeft gehad, is er in Nederland maar een zeer kleine kans dat deze besmetting overdrachtelijk is geweest.

Poliovaccin
Dagelijks werken we aan het produceren van een goed en betaalbaar product op een zo veilig mogelijke manier ten behoeve van de wereldgezondheid. Dat doen we niet zonder risico, maar elke dag investeren we veel om al die risico’s zo veel mogelijk in te perken. In de afgelopen vijf jaar produceerden we 150 miljoen poliovaccins die voornamelijk in de ontwikkelingslanden werden ingezet tegen de strijd tegen polio. Onlangs werd Afrika helemaal vrijverklaard van het Wildtype polio.
BBio is leverancier van poliovaccins aan onder andere Unicef en speelt een belangrijke rol in de internationale strijd gericht op de uitroeiing van polio. Daarin zijn we samen steeds succesvoller: polio komt nog maar op enkele plaatsen in de wereld voor en het poliovirus type 2 is zelfs al helemaal uitgeroeid. Bij Bilthoven Biologicals, gevestigd op het Utrecht Science Park/Bilthoven (SPB), zijn 500 gedreven en betrokken professionals werkzaam.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit bericht? Dan kunt u contact met ons opnemen. Dit kan telefonisch via +31 (0)30 800 4800 of per mail: info@bbio.nl

Voor specifiek gezondheid gerelateerde vragen kunt u contact opnemen met GGD regio Utrecht, afdeling Infectieziektebestrijding, telefoonnummer +31 30 608 60 86.

Het bericht van de IGJ met de update leest u hier. Meer informatie over polio staat op de website van het RIVM: https://lci.rivm.nl/richtlijnen/polio en https://www.rivm.nl/polio.